Ekklesia Leiden
Liturgische schikkingen 2e halfjaar 25
Vrede schenken met witte Hyacinten, Kerstavond 24 december 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
Serie: Advent en Kerst
Thema: Vrede waar gerechtigheid heerst
Voorganger: Owe Boersma
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
De liturgische kleur op Kerstavond is wit van licht en feest, het Kerstfeest komt! Vrede schenken, wordt zichtbaar op het dienblad, waar vijf witte kopjes staan, die elk een letter dragen en tezamen het woord vrede vormen. De letters bestaan uit vele gouden stippen. Goud is de kleur van God. Vijf witte Amaryllissen met Eucalyptus stonden op de liturgische tafel in een vaas met goudkleurige strik. Waarom vijf? Daarover later meer. Eucalyptus staat voor bescherming.
De kopjes met de letters E en D hebben hun oren naar elkaar toe gedraaid om goed te kunnen luisteren én elkaar te kunnen verstaan. Hyacint op bol staat voor een nieuw begin. Het groene blad heeft de kleur van de hoop. Een witte Hyacint op de rand van de schenkkan symboliseert vrede en drie witte Amaryllissen staan voor liefde. Drie is het getal van de Drie-Eenheid of van God. De schaal waarop het servies staat, stond op zaterdagmiddag 13 december 2025 in Het Volkshuis te Leiden tijdens het project Kunst & Verbinding van de Ekklesia Leiden met jongeren van Rap100, van wie er vanavond vijf een vredesgroet uitbrengen. Daarom staan er vijf witte Amaryllissen in de vaas! In Het Volkshuis stond er een veelkleurig theeservies op de schaal, maar de kopjes droegen dezelfde universele boodschap van vrede uit.
Uit de liturgie:
Vrede zij met alle mensen, Nieuw begin voor allemaal. Kleine vlam van liefde is Licht en hoop in duisternis. (…) Kind van vrede, ons ten zegen, nieuwe toekomst die ons wacht. Ieder die in vrede gaat, ziet het licht van dageraad. [1] Sterke God, Eeuwige vader, Vredevorst.[2]
——–
[1] Lied: ‘In de koningsstad van David’ (t. Claire Wesselius, m. Once in Royal David’s city).
[2] Jesaja 9, 1‐5.]
Creatief en duurzaam hergebruik:
De schaal is eigen bezit van Monique van der Gaag. De witte kopjes en de schenkkan kocht ze bij de Stichting Kringloop Oegstgeest. Monique zette de gouden stippen op de kopjes. De vaas komt via de Weggeeftafel van Hester Scheltens in Oegstgeest. Het gouden lint schonk Louk de Vries-Locher.
2de Adventszondag: Een verlichte weg tussen paarse borders, 7 december 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
Serie: Advent en Kerst
Thema: Ik ben de weg, de waarheid en het leven
Voorganger: Marcel Barnard
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
Roodpaars of purper is de liturgische kleur van de Advent: het is de tijd van wachten en uitzien naar. Drie zilveren sterren blinken tussen de paarse borders. Drie is het getal van de Drie-Eenheid of van God. Witte knopspelden op het paarse lint zijn als lichtpuntjes in de nacht. De weg is aan weerszijden verlicht. In de borders staan purperen bloemen zoals Skimmia als symbool voor vernieuwing en Limonium voor herinnering. De groene bessen van de Hypericum verwijzen naar groen als kleur van de hoop en naar een nieuw begin.
Uit de liturgie:
‘Soms merken mensen iets van God. Ze zien een ster.’[1] Zoals geschiedde in de nacht (…) een helder en bevrijdend licht (…) God opent toekomst.[2] Laten we de weg banen voor een advent die nog niet vastligt, maar die verlangt om geboren te worden. Zo klinkt vanachter de horizon de echo: “(…) Denk niet terug aan het verleden. Zie, Ik ga iets nieuws verrichten (…)” [3] Als groen dat in de wintertijd aan onze bomen hangen blijft (…) [4] Want voor God is niets onmogelijk.[5] Lumière de Dieu.[6] Licht dat ons laadt met licht.[7] De Levende doe zijn aangezicht over u lichten.[8]
—–
[1] Uit het gedicht van Aenneli Houkes, waarvan een kind uit de Kindernevendienst elke Adventszondag een stukje voorleest.
[2] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 700: ‘Zo donker is de wereld’ (t. M. Steehouder, m. C. van Bruggen) bij Lucas 1 en 2.
[3] Uit de openingstekst door Marcel Barnard bij Jesaja 43:37.
[4] ZZZ-bundel, lied 665: ‘Als groen dat in de wintertijd’ (t. K. Pannekoek, m. C. Fictoor).
[5] Lucas 1: 37 (NBV 21).
[6] Acclamatie ‘Lumière de Dieu’.
[7] Lied: ‘Klimmende zon’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[8] ZZZ-bundel, lied 256: ‘De Levende zegene en behoede u’ (t. Numeri 6: 24-27, m. G. Bremer).
Creatief en duurzaam hergebruik:
Limonium is als droogbloem zeer geschikt en was een geschenk van Bloem&Passie by Dacor in Oegstgeest. Het paarse lint, de knopspelden, het lichtsnoer, de batterijen, de zilvergrijze steentjes en een nieuw paars microvezeldoekje komen uit de vazenkast van Monique van der Gaag. De weg bestaat uit scherven van een gebroken schaal. Het bord komt uit een Kringloop.
Liefde, lijden en hoop in de gevangenis, 23 november 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
Thema: ’Dag van de gevangene: ‘uit de schaduw’
Voorganger: Maria Draaijers
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
Tussen de grote feestdagen is de liturgische kleur groen van hoop. De Paradijsvogelbloem richt de snavel naar het licht en staat symbool voor een lang en gelukkig leven. Een gebalde vuist verschijnt. Opvallend zijn de groen gelakte nagels. Eucalyptus in de andere hand geldt als teken van bescherming. Deze hand houdt een tralie vast, net zoals God ons vasthoudt. Het Klimopblad verwijst naar deze symboliek. De middelste rode geurende roos wordt liefdevol omarmd. Drie rozen op rij verwijzen naar het getal drie, dat de Drie-Eenheid of God symboliseert. Rozenbotteltjes zijn de vrucht van de liefde. En de roodbruine fluwelen Kangoeroepootjes symboliseren doorzettingsvermogen en het aangaan van individuele uitdagingen. Paarse Lisianthus staat voor respect en waardering. Paars is ook de kleur van pijn, gemis, lijden en verdriet. Het grasje staat symbool voor vergankelijkheid. De Amaryllis voor hoop. Alle bloemen staan in een groene bak. Bak is een ander woord voor bajes of gevangenis. De rode doek symboliseert het bloed dat vergoten werd. Het stroomt over de rand…
Uit de liturgie:
Tastend naar licht en hopend op de morgen (…) tegen het gemis (…) zoeken wij Jou, die licht in het duister schiep, Jij zult er zijn. [1] ‘Wat heb je gedaan?’ zei de Eeuwige. ‘Hoor toch hoe het bloed van je broer uit de aarde naar Mij schreeuwt. (…) Ga weg van deze plek, waar de aarde haar mond heeft opengesperd om het bloed van je broer uit jouw hand te ontvangen. (…) En Hij merkte Kaïn met een teken, opdat niemand die hem tegenkwam hem zou doodslaan. [2] Onze Vader verborgen, uw Naam worde zichtbaar in ons, uw koninkrijk kome op aarde, waar (…) genade, (…) waar troost en vergeving is (…) breek de macht van het kwaad. Van U is de toekomst. [3] Totdat ik vliegen kon, op eigen kracht. [4] Hallo mijn vriend, (…) Al jaren, dag in dag uit, ben jij mij trouw. [5]
[1] Lied: ‘Om het geheim’ (t. J. Verhoef, m. A. Telderman).
[2] Genesis 4, 10, 15.
[3] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 303: ‘Onze Vader verborgen’ (t. H. Oosterhuis, m. T. Löwenthal).
[4] ZZZ-bundel, lied 345: ‘Die mij droeg’ (t. H. Oosterhuis, m. Tom. Löwenthal) Deuteronomium 32:11.
[5] Uit het gedicht door gedetineerde W. in de bajesagenda van 2024.
Creatief en duurzaam hergebruik:
Het grijze rekje stond twee weken geleden op de Weggeeftafel aan de Kennedylaan in Oegstgeest. De armen komen van een pop op de Weggeeftafel van Hester Scheltens aan de Rhijngeesterstraatweg in Oegstgeest. Een leeg pak karnemelk werd een bakje en een rode stoffen tas een draperie. Het groene vilt en de rode knopspelden komen uit de vazenkast van Monique van der Gaag.
Dapper en idealistisch, grappig groen grassprietje, 16 november 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
Thema: ‘Idealisme zit in onszelf’
Voorganger: Rien Wattel
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
Tussen de grote feestdagen is de liturgische kleur groen van hoop. Het grassprietje dat zo dapper rechtop blijft staan, is in werkelijkheid een voorjaarsbloeier en heeft als bijnaam Oude Wijfjes, omdat oude vrouwen lieve en wijze dingen (zouden) zeggen… De botanische naam is Ipheion uniflorum. Uniflorum, omdat op elke steel een witte stervormige bloem bloeit en ipheios is ‘sterk’ in het Grieks. Elk jaar komt deze bloem weer terug en ze stelt niet veel eisen aan de grond. Dat duidt op volharding, doorzettingsvermogen en veerkracht. Het loof ziet eruit als een polletje gras. Het grappige, groene gras alias Oude Wijfjes staat op een hart van veerkrachtig mos, dat alle bloemen draagt: de moedige gele pluimpjes van de Solidago, de rode rozenbotteltjes als de vrucht van de liefde. Rondom de Oude Wijfjes staan kleine groene chrysanten en grote tweekleurige als teken van geluk. Rozen geven rugdekking en symboliseren liefde. Er staan er drie om te benadrukken, dat de liefde van God komt en alles weer goed maakt. Drie is het getal van de Drie-Eenheid. De mooie, lieve, dankbare Klimhortensia schenkt een soort Klavertje Vier, dat vandaag een goudkleurig jasje draagt. Goud is de kleur van God.
Uit de liturgie: Een vonk van hoop (…) geeft ons moed om door te gaan. [1] (…) Wat een geluk// wanneer je hart niet verdeeld is,// want je zult zien dat alles terecht komt. (…) [2] Het enige wat tussen alle verwording van menselijke verhoudingen levendig overeind blijft, is de kleine goedheid van het dagelijks leven. Het zijn gewone mensen, ‘simpele zielen’, die haar verdedigen en ervoor zorgen dat ze zich telkens weer herpakt, (…). De kleine goedheid kruipt overeind, zoals een platgetrapt grassprietje zich weer opricht. Ze is misschien wel ‘gek’, een ‘dwaze goedheid’, maar ze is tegelijk het meest menselijke in de mens. Ze wint nooit, maar wordt ook nooit overwonnen! [3]
——
[1] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 490: ‘De Geest van God waait als een wind’ (t. M. de Bruijne, m. G. Voorhoeve) Pinksteren.
[2] Matteüs 5, vers 1 – 10 (vertaling naar Pius Drijvers en BGT).
[3] Slottekst: Emmanuel Levinas (uit: Altérité et transcendance).
Creatief en duurzaam hergebruik:
Het bord met de grasgroene rand komt uit het keukenkastje van Monique van der Gaag. Ook de drie bolletjes, die de ‘dappere grassprietjes’ verbeelden, komen uit Monique’s tuin, maar werden geschonken door een idealistische hovenier zeven jaar geleden.
Allerzielen 2025 met Kopjes troost en Koekjes van Gemis met een gat in het hart, 2 november 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
Thema: Allerheiligen ‐ Allerzielen
Voorganger: Owe Boersma
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
De liturgische kleur met Allerzielen is purper van lijden. Paarse disteltjes symboliseren deze pijn, maar ze hebben een zacht hart. De lila roos draagt de naam Memory Lane en symboliseert de liefde. Op het dienblad staan kopjes troost: voor elke naam, die genoemd wordt. Achterop het Klimopblad staat deze naam geschreven met onuitwisbare inkt. In het Klimopblad zit een hartvormig gat, net zoals in de Koekjes van Gemis om de leegte en de pijn van het gat in het hart te verbeelden. Klimop en Klimop-bloemen symboliseren de trouw van God, die ons niet loslaat, zoals de plant zich met hechtwortels overal aan vast houdt. Eucalyptus is grijsgroen en betekent bescherming, terwijl groen de kleur van de hoop is. Het blauw van de Agapanthus verwijst naar de hemel. De Agapanthus zelf staat voor liefde. Een vlinder geldt als symbool van troost: als een vlinder verschijnt, voelt dat als een groet van een overledene. In het kopje ‘voor allen, die wij missen’ zit een roze Nerine, bloem van hoop en veerkracht. In het paarse kopje staan de bloemen steeds in drietallen: het getal drie verwijst naar de Drie-Eenheid of naar God, die in alles aanwezig is.
Uit de liturgie:
Hij zal alle tranen uit hun ogen wissen. Er zijn geen dood meer zijn, geen rouw (…), geen pijn. [1] Je liefde en je hoop. [2] Toen zag ik de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem, uit de hemel neerdalen, bij God vandaan. [3] Overal zijt Gij. [4] Zend uw licht en uw trouw (…) Sacrament van hoop. [5] Heer, herinner U de namen, ieder die gestorven is. (…) Het verlies van de mensen, die wij dragen op de lippen, in ons hart, die wij missen. [6] Waarom, wanneer? (…) Dag van vandaag: vervreemd, hereigend, zoekgeraakt, hervonden, wie zijn wij? [7]
—–
[1] Openbaring 21:4.
[2] Citaat uit de openingstekst, die door Owe Boersma aangepast is naar een liturgie gedeeld door de KU Leuven.
[3] Openbaring 21:2.
[4] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 116: ‘Overal zijt Gij’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen) Jesaja 65:17.
[5] Tafelgebed: ‘Zoudt Gij ooit mij beschamen’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[6] Citaat uit de slottekst gekozen door Owe Boersma.
[7] ZZZ-bundel, lied 574: ‘Staan in licht’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
Creatief en duurzaam hergebruik:
Helma van Overbeeke maakte de Levensboom, Monique van der Gaag knipte de paarse blaadjes uit. Het dienblad met de open harten is haar eigen bezit. De Eucalyptus lag letterlijk op straat. De Klimop en de Klimop-bloemen komen uit Monique’s tuin. Ze spoot de bloemen en de vlinders zilver, zette grijze en paarse stippen op de witte kopjes, verfde het rieten kopje paars en bedacht de Koekjes van Gemis met een gat in hun hart …
Liefde is een feest, 21 september 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: Duurzaamheid, naar een idee van Dardan Bastiaan
thema: Sabbatsjaar, Jubeljaar,
opnieuw beginnen mogen
Voorganger/ liturg:
Owe Boersma
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
In de zomer oftewel in de tijd tussen de grote feestdagen is de liturgische kleur groen van hoop en groei. Het bloemenwater is groen. Een cirkel geeft een cyclus aan: het proces gaat door, steeds opnieuw, zonder ophouden. De cirkel geeft oneindigheid aan en staat symbool voor God. Deze drie cirkels in groen, licht- en donkerblauw vormen het logo van onze Ekklesia in 3D: driedimensionaal in lengte, breedte en diepte. Tussen haakjes, vanmiddag vieren wij feest: onze 55ste verjaardag! Het getal drie heeft een bijzondere betekenis: het verwijst naar de Drie-Eenheid of naar God. Als in de Bijbel driemaal een woord wordt herhaald, verwijst dat eveneens naar een Goddelijk plan. Het verhaal over de Verloren Zoon is een verhaal over oneindige liefde én feest. Drie rode rozen zijn het symbool van liefde. Ook de zaaddoosjes van het Duifkruid en de bloeiende groene stengels van rode bieten dragen de symbolische betekenis van liefde. De kleine Zonnebloem tussen de rozen verwijst naar de gelovige mens, die zijn ogen steeds op God gericht houdt, zoals de zonnebloem zich steeds draait naar waar de zon staat, waarbij de zon symbool is voor God. De blauwgroene vlinder op het vaasje was eerder een rups, maar begint opnieuw als vlinder. Daarbij staat een vlinder symbool voor eeuwig leven en/of wedergeboorte, het achterlaten van het oude, transformatie. Ook een vorm van opnieuw beginnen mogen.
Uit de liturgie:
Elk vijftigste jaar zal voor jullie een heilig jaar zijn (…) Dit is het jubeljaar (1ste vermelding), waarin ieder naar zijn eigen grond en zijn eigen familie kan terugkeren. (…) Elk vijftigste jaar zal voor jullie een jubeljaar (2de vermelding) zijn. (…) Het is een jubeljaar (3de vermelding).[1] “(…) Want deze zoon van mij was dood en is weer tot leven gekomen, hij was verloren en is teruggevonden.” En ze begonnen feest te vieren.[2] Een schoot van ontferming is onze God (…) zoals de opgaande zon aan de hemel.[3]
—–
[1] Leviticus 25: 10, 11, 12.
[2] Lucas 15, 24.
[3] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied: 378: ‘Een schoot van ontferming’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
Creatief en duurzaam hergebruik:
Het vaasje in de draadstalen cirkels en de vlinder komen uit de vazenkast van Monique van der Gaag. Ze maakte er een derde cirkel bij van pitriet en omwikkelde ze alle drie met gekleurd ‘floral tape’ van papier.
Onze aarde in wiens handen? Goddelijke verbondenheid in liefde, 14 september 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: Duurzaamheid, naar een idee van Dardan Bastiaan
thema: Sociale duurzaamheid
Voorganger/ liturg:
Rob van Waarde
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
Tussen de grote feestdagen in is de liturgische kleur groen van hoop en groei; alle kleuren bloemen zijn toegestaan. Sociale duurzaamheid is goed omgaan met de leefomgeving. Twee handen houden de aarde en de bloemenweelde voorzichtig vast. In wiens handen ligt de aarde? Drie groene eilanden of werelddelen drijven in de grote blauwe zee. Eén werelddeel bestaat uit vier strengen groene draad, die met elkaar verweven zijn en eindigen in drie kwasten. Drie is het getal van de Drie-Eenheid of van God. Vier is het getal van de vier windstreken of ‘van overal’. Op de aarde groeien bloemen van liefde, zoals de roze roos, de roze Cosmea’s en de witte herfstaster. De paarse pluimen van de Dropplant verspreiden een anijsachtige geur en staan symbool voor het hebben van respect voor de schoonheid van de natuur. De bloem staat voor eenheid en heeft geneeskracht. De bordeauxrode Amaranthus of Kattenstaart symboliseert eeuwige liefde. De roze bessen van de Sneeuwbes staan voor overvloed. De bloeiende groene stengels van ‘doorgeschoten’ rode bieten zijn eetbaar en symboliseren eveneens liefde.
Uit de liturgie:
“Mijn menselijkheid is verweven met die van jou, want we kunnen enkel samen menselijk zijn”, Desmond Tutu. Zij weten van de stad met fundamenten.[1] Dat een nieuwe wereld komen zal, waar (brood) genoeg en water stroomt (…) voor allen.[2] Een nieuwe orde van gerechtigheid (…) te doen wat goed is, recht, (…) deze aarde, uw geliefde.[3] Zo wordt van aarde tot hemel Gij onze enige ware.[4]
——-
[1] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 34: ‘Hoe ver te gaan?’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen) Psalm 91: 12, 121: 6, 122:3. De ‘stad met fundamenten’ verwijst naar God, die de stad voor eeuwig bouwde. Goddelijke oorsprong van de stad en Goddelijke bescherming.
[2] ZZZ-bundel, lied 411: ‘Dat een nieuwe wereld komen zal’ (H. Oosterhuis, A. Oomen).
[3] ZZZ-bundel, lied 327: ‘Gij die de stomgeslagen mond verstaat’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[4] ZZZ-bundel, lied 181: ‘Onstilbare tonen’(t. H. Oosterhuis, m. T. Löwenthal).
Creatief en duurzaam hergebruik:
De drie flesvaasjes schonk Paulien van Yperen, waarvoor dank. Monique van der Gaag vulde ze met ecologisch gekleurd bloemenwater. De grijze handschoenen, de wol, de bolvormige kaarsenstandaard, de ronde houten schaal en het witte vaasje komen eveneens van Monique.
Het hart volgen is wijsheid, 7 september 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: Opening Academisch jaar
thema: Wijsheid als een pad
Voorganger: Don Ceder
Liturg: Japke van Malde
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
De liturgische kleur tussen de grote feestdagen in is groen van groei en hoop: alle kleuren bloemen zijn toegestaan. Twee artisjokken zijn nog groen, maar de derde is al open en laat een paarse bloem zien, die staat voor hoop en liefde. Maar ook voor de mens, die kan openbloeien. Het getal drie verwijst naar de Drie-Eenheid of naar God. Op de artisjokken een bedeltje van een uil, die de wijsheid symboliseert, omdat hij ’s nachts kan zien en zo tot verborgen inzichten komt. Het Kangaroepootje staat voor het oppakken van nieuwe uitdagingen, zoals het inslaan van een nieuwe weg. De oranje Vuurpijl symboliseert liefde net zoals de oranje rozen en het paarse IJzerkruid. En de liefde zetelt in het hart. De stippellijn begint en eindigt bij de pijl op het ‘verkeersbord’ op de hart-vaas.
Uit de liturgie:
Op mijn levenslange reizen (…) liefde blind holt voor mij uit.[1] Maak mij, Heer, met uw wegen vertrouwd. (…) Zet mij op het spoor van uw wijsheid.[2] Het begin van de wijsheid is dat je de wijsheid zoekt. (…) Ik heb je de weg van de wijsheid gewezen. (…) Wijk niet af naar rechts, wijk niet af naar links, wijk alleen uit voor het kwaad.[3] Gij wacht op ons totdat wij open gaan voor u.[4]
——
[1] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 47: ‘Op mijn levenslange reizen’ (t. H. Oosterhuis, m. T. Löwenthal) 1 Koningen 19:4-8.
[2] ZZZ-bundel, lied 178: ‘Naar U gaat mijn verlangen, Heer’ Psalm 25-gezang (t. H. Oosterhuis, m. B. Huijbers).
[3] Spreuken 4: 7,11, 27.
[4] ZZZ-bundel, lied 605: ‘Gij wacht op ons’ (t. H. Oosterhuis, m. B. Huijbers).
Creatief en duurzaam hergebruik: Vorige week zaterdag deed Bloem & Passie by Dacor in Oegstgeest de roze hart-vaas van harte cadeau aan Monique van der Gaag, waarvoor dank. Monique zette er het ‘verkeersbord’ met pijl op. De oranje hart-vaas is een eerder gekochte vaas bij Bloem & Passie by Dacor.
Zomerdienst 9: Stoel, fles, hart en sleutel met rozen, gerbera’s en gladiolen bij Regenboogviering 31 augustus 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: De negende zomerdienst
thema: Regenboogviering,
Liefde, (Leidse) sleutel tot elk hart
Voorganger: Julia van Rijn
Liturg: Irene Slootweg (+Rinske Boersma) en m.m.v. Owe Boersma en Maria Draaijers voor de persoonlijke zegen
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
Drie afzonderlijke symbolische bloemstukken, die bij elkaar passen met drie sleutels[1] op vaasje, fles en stoel. Sleutel staat voor toegang, want opent deuren en geeft vrijheid. Drie verwijst naar de Drie-Eenheid of naar God. De liturgische kleur in de zomer is groen van hoop. Ook de zaadbol van de klaproos staat voor hoop. De gladiool symboliseert verliefdheid. Rood is de kleur van passie. Het hart is de plaats waar de liefde zetelt en de rood/witte roos is de bloem van de liefde. Wit is de kleur van Licht en feest. De witte Agapanthus is een liefdesbloem. En de oranje Vuurpijl. De Helianthus of Zonnebloem is het symbool van de gelovige, die zich steeds richt op God, net zoals de zonnebloem zich steeds draait naar de zon, waarbij de zon God symboliseert. Weegbree groeit langs het pad en staat voor de weg vinden. Eucalyptus biedt bescherming. Sierui dient om het huis te beschermen tegen onheil. De tekst op de fles luidt: Love builds a happy home. Craspedia betekent vreugde en diepe genegenheid. Gele Gerbera vriendschap en roze Gerbera sympathie.
——
[1] Sleutels uit het wapen van de stad Leiden verwijzen naar de sleutels van de hemelpoort van Sint Pieter of Petrus en naar de Leidse Pieterskerk.
Uit de liturgie:
Leg uw woord op ons hart.[2] Rijk aan liefde.[3] Liefde // is een alomvattend huis // en biedt een dak // voor totaal vertrouwen.[4] Zonkracht is Hij, licht in mensen, dat wij elkaar verblijden en doen leven.[5] U weet het als ik zit of sta. Ga ik op weg of rust ik uit, U merkt het op.[6]
——
[2] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 303: ‘Onze Vader verborgen’ (t. H. Oosterhuis, m. T. Löwenthal).
[3] ZZZ-bundel, lied 393: ‘O Heer God, erbarmend genadig’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[4] Uit: De hoogste weg – parafrase van 1 Korinthe 13 – (Sytze de Vries).
[5] ZZZ-bundel, lied 653: ‘De tafel der armen’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[6] Uit: Psalm 139: 1-3 en 13-18 (Nieuwe Bijbel Vertaling 2021).
Creatief en duurzaam hergebruik: Het vaasje met strik en sleuteltje komt van de Weggeeftafel ‘Kennedylaan’ in Oegstgeest. De stoel, sierfles en het hart van Kringloop SOEK. Het gekleurde bloemenwater en de witte knopspelden komen uit de vazenkast van Monique van der Gaag.
Zomerdienst 8: Hart met Gebed van Franciscus in bloemen, 24 augustus 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: De achtste zomerdienst
thema: Tweeluik, Vrijheid tot
voorganger/ liturg: Owe Boersma
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
De liturgische kleur in de zomer is groen van groei en hoop. De bloemen in het getraliede witte hart symboliseren het Gebed van Franciscus: drie rode rozen staan voor liefde, Cosmea’s in roze en abrikooskleur ook. De Sedum of Hemelsleutel op drie plaatsen verwijst naar de vrede. Drie is het getal van de Drie-Eenheid of van God. De zonnebloem is het symbool van de gelovige, die zich steeds richt op God, net zoals de zonnebloem zich steeds draait naar waar de zon staat, waarbij de zon symbool is voor God. Over de rand van het hart hangt een lichtgroene Kattenstaart. Op een andere plek staat een rode Kattenstaart fier omhoog. Deze bloem heet Amaranthus en staat voor liefde en onsterfelijkheid. Ook de Papierbloem symboliseert onsterfelijkheid.
Uit de liturgie:
Maak mij een werktuig van uw vrede, waar haat is, dat ik liefde ben, (…) waar wanhoop heerst, dat ik daar hoop breng, waar het duister, daar zij helder licht.[1] Zo vriendelijk en veilig als het licht (…) zo is mijn God, ik zoek zijn aangezicht. (…) Spreek Gij het woord dat mij vertroosting geeft, dat mij bevrijdt, en opneemt in uw vrede.[2] Vrede de weg voor mijn voeten.[3] Aardekracht, zonkracht is Hij, licht in mensen.[4]O Heer God, (…) rijk aan liefde (…) tot het duizendste geslacht.[5]
——
[1] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 143b: ‘Gebed van Franciscus’ (H. Verbeek, m. S. Temple).
[2] ZZZ-bundel, lied 372b: ‘Vriendelijk licht’ (t. H. Oosterhuis, m. D. Zwart).
[3] ZZZ-bundel, lied 443: ‘Komen ooit voeten gevleugeld’ (t. H. Oosterhuis, m. Stralsünd 1614) Jesaja 52:7.
[4] ZZZ-bundel, lied 653: ‘De tafel der armen’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen) Psalm 104:30.
[5] ZZZ-bundel, lied 393: ‘O Heer God, erbarmend genadig’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen) Exodus 34:6-7.
Creatief en duurzaam hergebruik:
Het getraliede witte hart komt uit de vazenkast van Monique van der Gaag, evenals het onzichtbare groene bakje en de groene vilten band rondom het hart, dat vastgeprikt is met drie witte knopspelden.
Zomerdienst 6: De vrouw van Mozes heeft een goudbruine huid, 10 augustus 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: De zesde zomerdienst
thema: De vrouw van Mozes waar Mirjam tegen was
voorganger/ liturg:
Henk Schouten
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
Mozes trouwde met een Nubische vrouw, een vrouw met een donkere huid, die uit Noordoost-Afrika kwam: het huidige zuiden van Egypte en het noorden van Soedan.
Een huid die goudbruin is, is ‘door de zon gekust’. De zon is het symbool voor God en de kleur van God is goud. Het is daarom geen toeval dat het gezicht goudkleurig is. Het sierlijke asymmetrische afro-kapsel van deze vrouw bestaat uit verschillende groene planten en zelfs eentje met zwart grasachtig blad.
Groen is de liturgische kleur in de zomer: de kleur van groei en hoop. Klimop staat voor trouw, omdat deze klimplant zich met hechtwortels overal aan vasthoudt. Pluizig siergras staat voor liefde. En het Zwarte Gras of Slangenbaard heet zo naar de vorm van het blad. In de zomer bloeit de plant met wit/roze bloemen, die in zwarte bessen veranderen. Slangenbaard staat graag in de volle zon, maar halfschaduw is ook goed. Deze plant symboliseert o.a. elegantie.
Uit de liturgie: Mirjam en Aäron maakten aanmerkingen op Mozes vanwege zijn huwelijk met een Nubische vrouw: “Hij is met een Nubische getrouwd!”[1]
—–
[1] Numeri 12: 1.
Creatief en duurzaam hergebruik: Het poppenhoofd met blond haar en blauwe ogen vond Monique van der Gaag op een Weggeeftafel in Oegstgeest ‘aan de Kennedylaan nabij de fietsersbrug’. Monique zaagde de bovenkant van het poppenhoofd eraf, spoot het hoofd goudkleurig en vulde het met zwarte aarde en planten.
Zomerdienst 5: Jozef en Maria op reis met zonnebloem en eucalyptus, 3 augustus 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: Vijfde zomerdienst
thema: Uit Egypte heb Ik mijn Zoon geroepen (De profetie uit Hosea 11:1)
voorganger/ liturg:
Japke van Malde
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
De liturgische kleur in de zomer is groen van hoop. Groen zijn de eucalyptusbladeren, die bescherming symboliseren. De Engel van de Heer duidt op Goddelijke interventie[1] en wordt zichtbaar in de drie zonnebloemen, waarbij het getal drie naar de Drie-Eenheid of naar God verwijst. De zonnebloem staat voor de gelovige, die zich altijd weer tot God wendt. Zoals de zonnebloem zich van zonsopkomst tot zonsondergang draait naar waar de zon staat. De zon is het symbool voor God en goud is de kleur van God. Op een goudkleurig bord staat een vaas, waarop Maria met een blauwe mantel op een ezeltje en Jozef in een bruine pij zichtbaar zijn in kruissteek. Roze Scharnierbloemen blijven staan, ook als ze breken. Ze zijn het symbool voor veerkracht. Rode Zonnehoed staat voor kracht en doorzettingsvermogen. Zonnekruid voor levenskracht. De ontferming[2] van God voor de mensen komt tot uiting in bloemen, die liefde symboliseren zoals de blauwe Agapantus, de roze en oranje Cosmea en de witte Phlox. De fiets is een hedendaags vervoermiddel waarmee men van A naar B reist, ook op vakantie. Voorop een mand met bloemen, waarin Zonnekruid, roze Phlox en Sedum te herkennen zijn. Sedum is een vetplant, die het onder barre omstandigheden uithoudt. De symboliek is dan ook: uithoudingsvermogen, maar een andere betekenis is bescherming, liefde, vrede en kalmte.
—–
[1] De profetie uit Hosea 11:1: “Uit Egypte heb Ik mijn Zoon geroepen” verwijst niet naar Jezus als de verwachte Messias, aldus Japke van Malde, maar naar het volk Israël.
[2] Ontferming betekent het met mededogen en zorgzaamheid bejegenen van iemand die zich in een moeilijke of kwetsbare situatie bevindt en houdt een actieve betrokkenheid om te helpen in.
Uit de liturgie:
Toen de wijze mannen weggegaan waren, kreeg Jozef een droom. In zijn droom zag hij een Engel van de Heer, die zei: ‘Sta op! Je moet met Maria en het kind naar Egypte vluchten. Daar moeten jullie blijven totdat ik zeg dat jullie terug kunnen gaan. Want Herodes is op zoek naar het kind, hij wil het doden.’ Meteen stond Jozef op. Midden in de nacht vertrok hij met Maria naar Egypte. (…) Dat moest zo gebeuren. Want dat wordt al verteld in de heilige boeken. Daar staan deze woorden van God: ‘Ik heb mijn Zoon teruggeroepen uit Egypte.’[1] Moedig ons aan dat wij voortgaan op de weg van het leven.[2] Een schoot van ontferming is onze God. Hij/ Zij heeft ons gezocht en gezien zoals de opgaande zon aan de hemel (…) Hij/Zij zal onze voeten richten op de weg van de vrede.[3]
—–
[1] Matthëus 2: 13-15 (tekst gekozen door Japke van Malde, vertaling via BGT gekozen door Monique van der Gaag).
[2] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied: 297: ‘Onze Vader in de hemel’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[3] ZZZ-bundel, lied 378: ‘Een schoot van ontferming’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
Creatief en duurzaam hergebruik:
De vaas, de fiets en het gouden onderbord komen uit de vazenkast van Monique van der Gaag. Het geborduurde schilderijtje komt van de Weggeeftafel van Hester Scheltens in Oegstgeest.
Zomerdienst 3: 100 bloemen bloeien als teken van liefde, 20 juli 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: Derde zomerdienst
thema: Kennismaken met X-je – met Paul Klee kijken hoe we naar de mens kunnen kijken.
voorganger/ liturg: Rien Wattel
Floriografie of beschrijving van de symboliek van de bloemen:
De gieter bevat water. De gieter schenkt water. In de gieter bloeien en groeien wel honderd bloemen: drie rode rozen, drie witte rozen, drie roze pluimen van Spirea, drie blauwe Agapanthussen, roodoranje bessen van de Gelderse Roos, één korenbloem, geen blauwe maar een paarse, maar dat doet niets af van de betekenis. Al deze bloemen symboliseren liefde. En de bruine knisperende zaaddoos van Scabiosa of Duifkruid staat zowel voor liefde als vrede. Het getal drie symboliseert de Drie-Eenheid van God de Vader, de Zoon en de Geest. De Scharnierbloem draagt als betekenis veerkracht, want deze bloem blijft hoe dan ook staan: ze buigt wel, maar ze breekt niet. Ook de Rode Zonnehoed staat voor kracht, doorzettingsvermogen en het verwelkomen van de zon. Zonnekruid symboliseert de levenskracht van de zon. De zon is het symbool van God. De zaaddoos van de Klaproos of Papaver betekent hoop, omdat deze bloem zelfs in de omgewoelde aarde van het slagveld nog kan bloeien. Papyrus-grasjes zijn het symbool van nieuw leven. De gele pluimen van Solidago geven moed in moeilijke tijden. De liturgische kleur in de zomer is groen van groei en hoop. Groen is een neutrale kleur in bloemwerk en geeft rust aan het (tranende) oog.
Uit de liturgie: Vrede voor jou.[1] (…) teken van liefde gegeven in ons bestaan (…) om in Gods naam de weg van de liefde te gaan.[2] Honderd bloemen mogen bloeien. (…) Korenbloemen (…) papaver (…) broos op stelen ongebroken, wild en blindelings verstrengeld (…) honderd bloemen zonder naam. (…) In een labyrint (…) woont een mens, met ogen tranend (…) bijna blind van zoeken naar een plek die water geeft.[3]
—–
[1] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 421: ‘Vrede’ (t. H. Oosterhuis, m. T. Löwenthal).
[2] ZZZ-bundel, lied 646: ‘Brood – hier gedeeld’ (t. J. L. Bell/ A. C. Bronswijk, m. J.L. Bell).
[3] ZZZ-bundel, lied 115: ‘Honderd bloemen’ (t. H. Oosterhuis, m. B. Huijbers).
Creatief en duurzaam hergebruik:
De gele gieter komt uit de Weggeefkast van de SOEK, de Stichting Oegstgeester Kringloop. De paarse Korenbloem, de zaaddoos van de Klaproos, de Scharnierbloem, de Zonnehoed, het Zonnekruid en de bruine zaaddoos van de Scabiosa komen uit een eigen plukboeket van Monique van der Gaag.
Zomerdienst 2: Spiekbriefjes vertellen de symboliek van de bloemen & vaas alias toolkit, Kinderdienst 13 juli 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: Tweede zomerdienst
thema: Kinderdienst
voorganger/ liturg: Owe Boersma
m.m.v. Aenneli Houkes-Hommes en kinderen van de Kindernevendienst
Floriografie of de beschrijving van de symbolische bloemen: vandaag een beetje anders….
Uitnodiging: voor de twee ‘overvliegers’. Vul je vaas of toolkit met bloemen die je nodig hebt!
Het Iers zegenlied staat vol goede wensen. Dat kun je ook met bloemen zeggen. Kijk maar op de spiekbriefjes, die aan elke bloem hangen. Voor de twee kinderen, die naar de middelbare school gaan, is er van elke bloem één voor jou. En dit printje mag je ook meenemen. Dit is een floriografie met tekst en uitleg.
Zonnebloem = de gelovige = jij!
Zaaddoos van de klaproos = hoop
Solidago = bescherming
Siergrasje = liefde
Scharnierbloem = buigt wel, breekt niet = veerkracht
Sanguisorba = helpt bloed te stelpen
Roos = liefde
Klokjesbloem = vriendschap
Gladiool = kracht
Dropplant = helpt tegen keelpijn
Drie (knoppen) = Drie-Eenheid, God de Vader, de Zoon, de Geest = God
Blauwe Afrikaanse Lelie = liefde (gesponsord door Bloem& Passie by Dacor in Woonzorgcentrum Van Wijckerslooth in Oegstgeest)
Uit de liturgie:
Wij zoeken overal (…) Misschien vinden wij God.[1] Op Hem zijn wij gericht.[2] Ik wens jou niet alleen zonnedagen, (…) dat je altijd na tranen weer lacht, (…) ik wens jou de moed om te vechten, (…) een vriend wil ik jou ook wensen, die jou troost als je soms verdrietig bent, dat wens ik met heel mijn hart en dat je steeds God bij jou om je heen voelt als je hoop wegstroomt of dat je nergens pijn van voelt. [3]
——
[1] Kinderlied ‘Welkom hier nu’ (tekst: de kinderen van de Kindernevendienst Ekklesia Leiden, melodie ‘Com nu met sang’.)
[2] Kinderlied ‘Wij gaan’ (inlegvel in Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien.)
[3] Ierse Zegenlied (tekst Aenneli Houkes-Hommes, melodie: Down by the Sally Gardens.)
Creatief en duurzaam hergebruik:
Alle vazen komen via Hester Scheltens, eigenaresse van de Weggeeftafel in Oegstgeest. Monique van der Gaag zette er de tekst met stippen op. Het gekleurde papier schonk ‘Oma Barbara.’
Zomerdienst 1: Op reis om drie rozen te vinden & blauwe bloemen, die tot in de hemel reiken, 6 juli 2025
Liturgische schikking, foto, floriografie en beheer webpagina:
Monique van der Gaag
serie: Eerste zomerdienst
thema: ‘Op een eiland.’
voorganger/ liturg: Ellen Kruyt
Floriografie of de beschrijving van de symbolische bloemen:
Tussen de grote feestdagen en in de zomer is de liturgische kleur groen van groei en hoop. Een gouden boot met drie gouden gestaltes vaart rondjes om een groen hart, dat begroeid is met klimopblad als teken van trouw. In het hart zetelt de liefde. Er zitten drie mensen in de boot; de middelste roeit niet, is dat Paulus? In het water zwemt een vis, die in het Grieks ICHTHUS heet, een acroniem van Jezus Christus, Zoon van God en Redder, dat de eerste Christenen gebruikten om elkaar te herkennen in de tijd dat ze vervolgd werden. (Zelfs Paulus vervolgde Christenen, maar bekeerde zich toen hij op weg was volmachten daarvoor te halen. Daarna predikte hij alleen maar liefde.) Drie blauwe Delphinium reiken tot in de hemel. De nog gesloten bloemknop lijkt op een dolfijntje, dat in de zee springt. De symbolische betekenis is het verbreden van ieders horizon. God wordt zichtbaar in de kleur goud als kleur van de zon en van God. En via het getal drie, dat de Drie-Eenheid symboliseert. Roos is de liefdesbloem. Net zoals de wit met roze bloemetjes van de Kalanchoë en het bruine zaaddoosje van de Scabiosa. Ook de ‘toverbal’ pioenroos, die van felroze verkleurt naar champagnekleur symboliseert liefde.
Uit de liturgie: En God zeide: Dat de wateren onder de hemel op één plaats samenvloeien en het droge tevoorschijn kome; en het was alzo. En God noemde het droge aarde, en de samengevloeide wateren noemde Hij zeeën. En God zag dat het goed was.[1] Met bomen tot in de hemel.[2] Pas toen we[3] veilig en wel aan land waren gekomen, hoorden we dat het eiland Malta heette. (…) De Maltezers (…) zeiden dat hij (Paulus) een God was.[4] Eeuwige God, wij willen U zien. Geef ons vandaag een teken van liefde.[5] Niemand heeft u ooit gezien. Liefde is uw naam. [6] Naam die trouw blijft.[7] Een zee van dromen gaat in mij tekeer.[8]
—–
[1] Genesis 9-10 (NBG51).
[2] Oecumenische liedbundel Zangen van zoeken en zien, lied 303: ‘Onze Vader verborgen’ (t. H. Oosterhuis, m. T. Löwenthal).
[3] Paulus wordt in vers 3 van Handelingen 28: 1-2 genoemd. En voorganger Ellen Kruyt in haar inleiding: “Paulus, de apostel die het meeste reisde van alle discipelen kende God ook als ruimte.“
[4] Handelingen 28: 1, 2 en 6. (NBG).
[5] ZZZ-bundel, lied 166: ‘Hoe is uw Naam, waar zijt Gij te vinden?’ (t. H. Oosterhuis, m. B. Hijbers) Psalm 103.
[6] ZZZ-bundel, lied 641: ‘Niemand heeft U ooit gezien’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[7] ZZZ-bundel, lied 602: ‘Schriftlied’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
[8] ZZZ-bundel, lied 202: ‘Uit staat en stand’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
Creatief en duurzaam hergebruik: De glazen blauwe schaal, de vis, het houten bootje met bemanning en de schelpen komen van Stichting Kringloop Oegstgeest. Monique spoot de boot goud. Het klimopblad en de blauwe Agapanthus komen uit Monique’s tuin, het bordje uit haar vazenkast.





