Een plek voor iedereen

Na Beloken Pasen staat het thema “Uitgesproken” centraal in drie diensten van de Ekklesia. “Uitgesproken” kan verwijzen naar uitgesproken meningen, daaraan tegenwoordig geen gebrek, gesproken, maar vooral ook geschreven op internet, soms zo scherp, grof zelfs, dat ze de ander ‘uitgesproken’ laten: je weet niet wat je zeggen moet.
‘Uitgesproken’ is meer dan losse meningen: met alles wat er gaande is in de wereld, heb je soms het gevoel dat je het niet zwijgend over je heen kan laten komen. Dat is wat volgens Salman Rushdie de taak van een schrijver is. En is het niet zo dat als wij ons geïnspireerd weten door de woorden van Jezus van Nazareth, dit van ons vraagt om ons uit te spreken: tegen onrecht, ongelijkheid, discriminatie? Als dat zo is, hoe doen we dat dan?
“Uitgesproken” kan ook verwijzen naar letterlijk ‘uitgesproken’ zijn, als het spraakvermogen verloren is gegaan door ziekte of ongeluk. Of er zijn dingen waar je niet over kunt spreken: te moeilijk, of te groots. Of er is iets gebeurd dat je sprakeloos maakt, je kunt geen woorden meer vinden.

Vandaag over wat te doen, als mensen aangesproken worden op onrecht of een misdaad, en er ondanks dat niets verandert? Wat te doen met de pijnlijke ervaring, dat mensen wereldwijd en in verschillende landen in de steek gelaten worden, terwijl er allerlei goede woorden gesproken worden? De Engelstalige Kameroeners worden niet gehoord uit diplomatieke gronden die nog voortkomen uit de kolonisering. De Palestijnse Lutheraanse theoloog Isaac Munther heeft onlangs in het openbaar gezegd geen zin meer te hebben in gesprekken met de Protestantse Kerk in Nederland. Al die woorden hebben tot niets geleid, niet eens op theologisch niveau, laat staan politiek. Aan het onrecht van de bezetting – en nog veel ergere zaken – is niets gedaan. Goed bedoelde woorden verhullen dat er geen bereidheid is tot verandering, tot actie, tot een keuze. Wanneer laten we het spreken achter ons? Wanneer markeren we een rode lijn? En wat zijn de consequenties- voor ons en anderen? We gaan te rade bij de profeten van Israël.

Waar tot voor kort iedereen wist dat dé waarheid niet bestond, ontwikkelden we de afgelopen tien jaar een hyperfocus op feiten. De filosoof in Gerko kreeg kortsluiting (feiten zijn toch waar?), maar de theoloog in hem werd wakker.

Wat zegt onze hernieuwde belangstelling voor de waarheid over onszelf? Gerko Tempelman is filosoof, theoloog en theatermaker. Hij schreef onder meer de boeken ‘Ongeneeslijk religieus’ en ‘Onzeker weten’.

Huub Oosterhuis schreef in het boekje ‘Bid om vrede’ dat er twee manieren van spreken zijn. Er is een taal van klare waarheden, begrippen en formules. Gras is groen, water is H₂O. Dat is de van de exacte wetenschap. De aarde draait om de zon. Er staat wat er staat, je zegt precies wat je bedoelt.

Maar als het gaat over liefde en dood, over schoonheid en verlangen, over recht en onrecht, over God en mens, is die taal ontoereikend. Er is een tweede taal: de taal van de ontroering en de extase, van de poëzie, van het lied, van de Bijbel. Die tweede taal verwoordt het visioen, het vergezicht dat ons verlangen losmaakt en onze hoop voedt.

Tekst: Handelingen 1, 1-11

Op dit moment wordt de wereld geteisterd door een handvol tirannen die hun machtsmisbruik en oorlogen rechtvaardigen met religieuze taal. Onder het mom van het herstel van de christelijke beschaving worden door populistische leiders – ook in Nederland – vreemdelingenhaat, polarisatie en discriminatie genormaliseerd. Moge de Geest van Pinksteren ons de moed en de kracht geven om op te komen voor de échte waarden van het christelijk geloof: naastenliefde, gerechtigheid, gelijkwaardigheid verzoening en solidariteit.

Op deze zondag zal een gezamenlijke viering plaatsvinden van alle Protestantse wijkgemeenten (De Verbinding, Leiden Zuidwest, De Regenboog, Marekerk en Hooglandse Kerk) en de Ekklesia Leiden. De technische organisatie is in handen van de Hooglandse Wijkgemeente, aangezien de viering in de Hooglandse Kerk gehouden wordt. Op dit moment staat vast dat ds. Margreet Klokke hoofdliturg is en ds. Ton Jacobs van de Marekerk de overdenking houdt, en de hoofdliturg ds. Margreet Klokke is. Er zal nog verder overlegd worden met alle betrokken voorgangers, namens de Ekklesia is Owe Boersma hierbij betrokken.  
Let op: de viering begint om 10 uur, ook voor onze Ekklesia, de dienst van 12 uur komt die dag te vervallen. 
Als oecumenische geloofsgemeenschap verheugen we ons op meer gezamenlijkheid en we hopen dan ook velen van u te zien op die dag.