Liturgische schikkingen 2e halfjaar 22

Floriografie:

De Wijzen uit het Oosten, in het Evangelie in straattaal astrologen of astro’s genoemd, brachten kostbare geschenken mee voor het kindje Jezus: goud, wierook én geurende bloemen. Naast het parfumflesje ligt de gouden dop. De gouden wierookbrander verspreidt heerlijke bloemen- en kerstgroengeuren en in het flesje met het gouden hart stelen drie
Zuidenwindlelies de show. Ook in het hart van de ster op het bord met het gouden randje is de Zuidenwindlelie of de Ster van Bethehem te vinden.

Kerstgroen als teken van eeuwig leven, goud als kleur van de zon of van God, de ster als symbool van Jezus. De ster heeft een ondergrond van groene Klimop, waarbij groen de hoop symboliseert en Klimop de trouw.
Gypskruid draagt ook de naam Baby’s Breath en verwijst naar het wolkje dat de pasgeborene uitademt. Witte trosroosjes zijn het teken van liefde. Wit is de kleur van feest en licht.

Uit de liturgie:

Ziet, reeds staat de morgenster stralend in het duister: Christus is geboren. [1 ] Kind ons geboren, zoon ons gegeven, God onbedwingbaar, Vader voor eeuwig, Koning van de vrede. [2]

Toen Jezus geboren werd in het dorpje Betlehem, kwamen er astrologen uit het Oosten aan in Jeruzalem. (…) Ze hadden in de sterren gezien dat er een speciale koning geboren zou worden. Dus ze vroegen aan de mensen: “(…) We hebben namelijk zijn ster gespot weet je en we willen Hem onze props geven”……. De astro’s gingen op weg. Ze zagen de ster aan de hemel, die hun als een soort tomtom de weg wees. Daarna gaven ze cadeaus. Geen kleine cadeautjes, maar dure shit voor die tijd: goud, wierook en lekkere dure luchtjes. [3]

—–

1 Lied : ‘Midden in de winternacht’ (t. H. Prenen, m. kerstlied uit Cataloniė).
2 Lied: ‘Kind ons geboren’ (t. H. Oosterhuis, m. A. Oomen).
3 Citaat uit de eerste lezing: uit ‘De torrie van Mattie’, het evangelie van Matteüs in straattaal.

 

 

Serie: Kunst en onze dienst aan de wereld.

Thema: Verbinding

Floriografie:

Zeven groene ketenen vormen een ketting met zware schakels van het sterke, niet zomaar te breken blad van Lisdodde of Typha latifolia L., maar godzijdank is de keten verbroken. Zeven is een heilig getal: het verwijst naar ‘compleetheid’. Erger wordt het niet. De hel houdt op. In de groene krans lichten drie gele gerbera’s en zeven rode rozen op.

De kleuren van de Surinaamse vlag vormen de rijke inspiratiebron. Het getal drie verwijst naar volheid, net als de zeven. De eucalyptus in de krans is het teken van bescherming. Bij de Aboriginals gold deze boom als heilig. De halve krans bestaat uit coniferengroen. Groen is de liturgische kleur van de hoop en symboliseert  het eeuwig leven, omdat de conifeer jaarrond groen blijft. In de Surinaamse vlag staat groen voor vruchtbaarheid. Rood in de Christelijke traditie staat voor bloed en lijden en de roos voor liefde: onze liefde voor onze voorouders. In de vlag betekent het vooruitgang en de strijd voor een beter bestaan. Het geel of goud van de ster in de vlag symboliseert een gouden toekomst of eenheid in een multi-culturele samenleving.

In de krans van gebroken takken van het kruis van Goede Vrijdag zijn bolronde glazen flesjes met rode rozen en gerbera met ruw touw vastgemaakt aan de twijgjes. Ook de takken zijn met touw samengebonden als teken van verbinding. De gebroken takken verwijzen naar het lijden van Jezus tijdens de kruisgang. En daar is de link naar ons gedeeld (slavernij)verleden en onze gezamenlijke toekomst.[1]

——

[1] ‘Gedeeld verleden en gezamenlijke toekomst’ is de titel van een boek uit 2004 waarin ons gezamenlijke koloniale verleden centraal staat. Ook is er een stichting onder deze naam met dezelfde doelstellingen: meer bewustwording over dit thema.

Uit de liturgie:

Ain’t gonna let nobody turn me ‘round turn me ‘round.[2] Niet één mens meer geknecht. Breek het ijzer met handen, breek de macht van het kwaad. Doof de hel (in ons hoofd.)[3] Uur (…) van Woord en van Geest, dat met (…) liefde en licht is doorweven.[4]

——-

[2]  Uit de openingstekst: Negrospiritual Ain’t gonna let nobody turn me ‘round.

[3] Lied: ‘Onze Vader verborgen’ (t. H. Oosterhuis, m. T. Löwenthal).

[4] Lied: ‘Intochtslied’ (t. M. Koijck-de Bruine, m. E. Silcocks).

Serie: Kunst en religie.

Thema: Kinderdienst en Zacheüs

Floriografie:

Niet iedereen houdt van dezelfde thee, daarom bestaan er verschillende soorten. Zoals er ook verschillende soorten bloemen zijn. Kijk maar naar deze theepot-vaas.

De Inca-lelie is een bloem, die je kunt geven als je vrienden met elkaar bent, want elk bloemblaadje zegt iets aardigs. Bijvoorbeeld dat je kunt lachen met elkaar (= humor), dat je elkaar begrijpt (=begrip en medeleven) en dat je elkaar niet uitlacht (=respect).

Zacheüs is voor Jezus bijzonder. Sterker nog: iedereen is bijzonder, vindt Jezus. Net zoals élke bloem bijzonder is, hoe die er ook uitziet…

De zonnebloem met het blauwe hart lijkt wel een beetje vreemd. Maar de zonnebloem is in de bloemenwereld iemand zoals jij. Iemand die gelooft in God én dat het goed komt. Bijvoorbeeld dat de erge ruzie in Oekraïne stopt. Want oorlog is niets anders dan ruzie tussen grote mensen. Daarom verfde deze zonnebloem het hart blauw. Net zoals mensen die hun haar verven uit protest of om bijzonder te zijn. Geel en blauw zijn de kleuren van de vlag van de Oekraïne. Toch blijft de bloem haar gezicht naar de zon toe draaien. Vandaar de naam Zonnebloem. De zon is het symbool voor God. Nooit in de zon kijken, hoor! Dat doet pijn aan je ogen.

De gele pluimen van de Gulden Roede geven ons een beetje moed om anders te zijn!

De rode en de roze bessen op een steeltje heten sint-janskruid. De bessen waren eerst bloemen, die op 24 juni, de dag van de heilige Sint Jan bloeiden. Ze zijn naar deze meneer vernoemd.

En de staartbloem of met een duur woord An-thu-ri-um (komt van anthos = bloem en oura = staart) staat voor exotische schoonheid. En exotisch betekent ongewoon of bijzonder. En zijn we dat niet allemaal? Het boeket bestaat uit wel dertig verschillende bloemen: voor elk kind één.

Uit de liturgie:

Iedereen is anders, jij bent jou en ik ben mij. God heeft ieder mens geschapen: bijzonder en heel speciaal.[1]

Zacheüs is een tollenaar en Jezus is zijn gast.[2]

——

[1] Lied: ‘Iedereen is anders’ (Marcel en Lydia Zimmer).

[2] Lied: ‘Er is geen plaats’ bij Lucas 19, 1-10 (t. H. Lam, m. W. ter Burg).

Ekklesiadag 18 september 2022

Mini-workshop symbolisch bloemschikken 

Floriografie of wat bloemen ons vertellen:

Plukjes coniferengroen steken uit de opengeslagen bladzijden van dit boek als teken van het eeuwig leven, omdat deze boom jaarrond groen blijft.

Een kralensnoer verwijst naar de gebedskralen zoals we die kennen in een rozenkrans, een soort kralenketting, die gelovigen in het christendom, hindoeïsme, boeddhisme en islam gebruiken om de tel niet kwijt te raken bij het herhaaldelijk bidden van woorden of teksten.

De roos is het symbool van liefde van God voor de mensen. En van de mensen voor elkaar! Accentjes paars en purper van IJzerhard of Verbena staan o.a. symbool voor verzoening en liefde. Herfstasters in wit en donkerroze staan voor vreugde in de herfst van het leven.

Statice of Zeelavendel in wit, lila en donkerroze is bekend als droogbloem. De plantennaam statĭkê komt van statĭkos wat betekent ‘tot stilstand brengend.’ Even een pas op de plaats maken om op adem te komen, om van bloemsierkunst te genieten…

Uit de liturgie:

Boek, jij bent geleefd (…)

Liefde tegen liefdespijn, vriendschap tegen duizend vrezen.[1]

——

[1] Boek, jij bent geleefd (Huub Oosterhuis).

Serie: Vrijheid en verdraagzaamheid. Thema: Verdraagzaamheid voor vrede

Floriografie:

De roos is het bekende symbool voor liefde. Daarom staat er in het midden, in het hart van de schikking een roos. En deze roos weet zich omringd door twee of drie grote rozen: de Liefde is alomtegenwoordig! Oftewel: overal én tegelijkertijd aanwezig. Deze eigenschap wordt toegeschreven aan God. De roos staat ook voor devotie.[1]

De kleuren van bloemen vloeken niet: oranje Zinnia staat rustig tussen de roze rozen zonder een spoortje van onbehagen. Bloemen verdragen elkaar uit liefde.

Accentjes paars en purper van IJzerhard of Verbena staan o.a. symbool voor verzoening en liefde. Bij de Grieken gold Verbena als een heilige plant en was verbonden met Aphrodite, de godin van de liefde. Bij de Germanen speelde het kruid een rol bij oorlogs- en vredesbeslissingen. Naast het paars licht het Gele Duizendblad op. Deze bloem is tevreden met weinig en heeft weerstand tegen veel ziekten en plagen. Plukjes coniferengroen verwijzen naar het eeuwig leven, omdat deze boom jaarrond groen blijft.

——-

[1] Devotie voor Maria.

Uit de liturgie:

En verdraag elkaar uit liefde.[1]

——

[1] Efeziërs 4, 2 (NBV).

 

Floriografie:

De gele balletjes op de lange steeltjes steken overal boven uit! Zo fier als de Trommelstokjes of de Craspedia’s[1]: zo zouden wij willen zijn. Ze staan symbool voor een goede gezondheid, fysiek en mentaal. Ook de bordeauxrode kattenstaarten of Amaranthus cruentus[2] staan netjes rechtop. Ze staan voor liefde en schoonheid, eeuwig leven en de hoop op vrede. De lichtgroene kattenstaarten[3] of Amaranthus caudatus – cauda is staart in het Latijn– hangen over de rand van de vaas: de betekenis is hopeloosheid. De contrastkleuren rood en groen staan in de kleurencirkel recht tegenover elkaar. Zo voelen wij ons als een dilemma ons noopt een keuze te maken. Of als we toch minder rechtvaardig blijken dan we gehoopt hadden. We zijn als de zonnebloem, nog in de knop. Of aan het ontluiken. In volle bloei of al wat ouder en wijzer, toleranter en meer verdraagzaam. De zonnebloem is het symbool voor de gelovige, die zich altijd weer op God richt, zoals de zonnebloem zich draait naar de zon. De fuchsia Zinnia’s symboliseren sterke emoties. Maar omdat ze op stevige stelen staan, helpen ze ons om alle moeilijke momenten in het leven te kunnen verdragen. De lichtgele schermbloemen van de Venkel of Foeniculum vulgare lijken wel wat op een omgeklapte paraplu door een hevige windvlaag en dragen als symbolische betekenis: ‘Kom hier (‘onder moeders paraplu’[4]) en laat je troosten!’ bij onze ‘levenslange geboortepijn.’

——

[1] Geplukt in de bloementuin van Bij Mei in Zoeterwoude.

[2] Geplukt in de Eco-tuin in Leiden.

[3] Geplukt bij Bij Mei.

[4] De symbolische betekenis van een paraplu is veiligheid en bescherming. Denk ook aan het kinderliedje Onder moeders paraplu.

Uit de liturgie:

“Goede mensen willen we zijn, rechtvaardige mensen.”[1]

Een mens te zijn op aarde, is (…) levenslang geboortepijn.[2]

Dat wij (…) niet uit elkaars genade vallen en doelloos en onvindbaar zijn.[3]

—–

[1] Jessica Durlacher, De Stem (2021).

[2] Lied: Een mens te zijn op aarde (t. H.Oosterhuis / m.T. de Marez Oyens).

[3] Lied: Lied aan het licht (t. H.Oosterhuis / m. A.Oomen).

Floriografie:

De priesterlijke zegenbede bestaat niet alleen uit woorden, die klinken als een gebed, maar ook uit het gebaar dat de predikant maakt: het opheffen van de armen – niet boven schouderhoogte – en het soms spreiden van de vingers. Wie alleen zou kijken zonder te luisteren, voelt zich toch gezegend. Zoveel kracht gaat er uit van dit gebaar.

Wit is de kleur van de vrede. Hoe zouden we de vrede kunnen bewaren? Of beschermen? Misschien wel in een doos met op de zijkant een grote sticker met ‘breekbaar’ erop. En dan af en toe kijken of de vrede er nog tevreden in ligt. Jonge, donkergroene olijftakken als teken van vrede steken uit de doos. Witte Agapanthus is de bloem van de liefde. En witte Zonnehoed werkt weerstandsverhogend.

De bloemschikking naast de doos toont aan dat vrede vele kleuren heeft: zo is er de liefdevolle vrede via de witte Agapanthuis, jonge olijftakjes als teken van vrede en de puntige roze scharnierbloem, die een bloemstengel heeft, die men kan buigen of draaien zonder dat hij breekt: de stengel blijft in die stand staan. Guldenroede geeft moed, ook zo’n handige eigenschap bij het bewaren van de vrede. De paarswitte Dahlia in het hart van de schikking staat voor kracht. Alle bloemen komen uit een Pluktuin.

Uit de liturgie:

De Heer zei tegen Mozes: (…) “De Heer zal jullie gelukkig maken en jullie beschermen. De Heer zal bij jullie zijn en voor jullie zorgen. De Heer zal aan jullie denken en jullie vrede geven.”[1]

——–

[1] Numeri 6: 22, 24-26.